M.1.A
Video
Es geht um die Winkelposition (Englisch: angular position) eines Zeigers. Untersuchen Sie die Winkelposition eines Sekundenzeigers. Gehen Sie wie folgt vor.
a) Winkelposition
Konventionen
Zweck von \(\varphi\): Beschreibung der Winkelposition des Sekundenzeigers.
Definitionsbereich von \(\varphi\): \(0^\circ \le \varphi < 360^\circ\).
Zählrichtung von \(\varphi\): Entgegen Uhrzeigersinn.
Nullpunkt von \(\varphi\): 3-Uhr-Winkelposition.
Füllen Sie folgende Tabelle aus:
Zeiger-Winkelposition |
\(0^\circ \le \varphi < 360^\circ\) |
|---|---|
2 Uhr |
\(30^\circ\) |
12 Uhr |
\(90^\circ\) |
6 Uhr |
\(\ldots\) |
11 Uhr |
\(\ldots\) |
4 Uhr |
\(\ldots\) |
5 Uhr |
\(\ldots\) |
Zeiger-Winkelposition \(0^\circ \le \varphi < 360^\circ\) 2 Uhr \(30^\circ\) 12 Uhr \(90^\circ\) 6 Uhr \(270^\circ\) 11 Uhr \(120^\circ\) 4 Uhr \(330^\circ\) 5 Uhr \(300^\circ\)Lösung
b) Zählrichtung
Negative Winkel
Die grünen Pfeile kennzeichnen die Richtungen, in die \(x\) bzw. \(\varphi\) größer werden.
Die roten Pfeile kennzeichnen die Richtungen, in die \(-x\) bzw. \(-\varphi\) größer werden.
Die Aussage \(-x=2\) ist äquivalent zur Aussage \(x=-2\).
Die Aussage \(-\varphi=45^\circ\) ist äquivalent zur Aussage \(\varphi=-45^\circ\).
Positionen von Teilchen bzw. Winkelpositionen von Zeigern können also auch mit negativen Zahlen beschrieben werden.
Füllen Sie folgende Tabelle aus.
Zeiger-Winkelposition |
\(0^\circ \le \varphi < 360^\circ\) |
\(0^\circ \le - \varphi < 360^\circ\) |
\(-360^\circ < \varphi \le 0^\circ\) |
|---|---|---|---|
2 Uhr |
\(30^\circ\) |
\(330^\circ\) |
\(-330^\circ\) |
12 Uhr |
\(90^\circ\) |
\(270^\circ\) |
\(-270^\circ\) |
6 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
11 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
4 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
5 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
Zeiger-Winkelposition \(0^\circ \le \varphi < 360^\circ\) \(0^\circ \le - \varphi < 360^\circ\) \(-360^\circ < \varphi \le 0^\circ\) 2 Uhr \(30^\circ\) \(330^\circ\) \(-330^\circ\) 12 Uhr \(90^\circ\) \(270^\circ\) \(-270^\circ\) 6 Uhr \(270^\circ\) \(90^\circ\) \(-90^\circ\) 11 Uhr \(120^\circ\) \(240^\circ\) \(-240^\circ\) 4 Uhr \(330^\circ\) \(30^\circ\) \(-30^\circ\) 5 Uhr \(300^\circ\) \(60^\circ\) \(-60^\circ\)Lösung
c) Periodizität
360-Grad-Periodizität
Falls der Definitionsbereich von \(\varphi\) nicht auf ein Intervall beschränkt ist, gilt: Eine einzige Zeiger-Winkelposition kann mit mehreren Winkeln beschrieben werden, die sich um Vielfache von \(360^\circ\) unterscheiden. Z. B. beschreiben alle folgenden Winkel die 2 Uhr Zeiger-Winkelposition:
Füllen Sie folgende Tabelle aus.
Zeiger-Winkelposition |
\(-360^\circ \le \varphi < 0^\circ\) |
\(0^\circ \le \varphi < 360^\circ\) |
\(360^\circ \le \varphi < 720^\circ\) |
|---|---|---|---|
2 Uhr |
\(-330^\circ\) |
\(30^\circ\) |
\(390^\circ\) |
12 Uhr |
\(-270^\circ\) |
\(90^\circ\) |
\(450^\circ\) |
6 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
11 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
4 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
5 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
Zeiger-Winkelposition \(-360^\circ \le \varphi < 0^\circ\) \(0^\circ \le \varphi < 360^\circ\) \(360^\circ \le \varphi < 720^\circ\) 2 Uhr \(-330^\circ\) \(30^\circ\) \(390^\circ\) 12 Uhr \(-270^\circ\) \(90^\circ\) \(450^\circ\) 6 Uhr \(-90^\circ\) \(270^\circ\) \(630^\circ\) 11 Uhr \(-240^\circ\) \(120^\circ\) \(480^\circ\) 4 Uhr \(-30^\circ\) \(330^\circ\) \(690^\circ\) 5 Uhr \(-60^\circ\) \(300^\circ\) \(660^\circ\)Lösung
d) Grad und Radiant
Bemerkung
Infos zu Umrechnungen siehe hier.
Füllen Sie folgende Tabelle aus.
Zeiger-Winkelposition |
\(0^\circ \le \varphi < 360^\circ\) |
\(0 \le \varphi < 2 \pi\) |
\(- 2 \pi < \varphi \le 0\) |
|---|---|---|---|
2 Uhr |
\(30 ^\circ\) |
\(\tfrac{1}{12} \cdot 2\pi\) |
\(-\tfrac{11}{12} \cdot 2\pi\) |
12 Uhr |
\(90 ^\circ\) |
\(\tfrac{3}{12} \cdot 2\pi\) |
\(-\tfrac{9}{12} \cdot 2\pi\) |
6 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
11 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
4 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
5 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
Zeiger-Winkelposition \(0^\circ \le \varphi < 360^\circ\) \(0 \le \varphi < 2 \pi\) \(- 2 \pi < \varphi \le 0\) 2 Uhr \(30 ^\circ\) \(\tfrac{1}{12} \cdot 2\pi\) \(-\tfrac{11}{12} \cdot 2\pi\) 12 Uhr \(90 ^\circ\) \(\tfrac{3}{12} \cdot 2\pi\) \(-\tfrac{9}{12} \cdot 2\pi\) 6 Uhr \(270^\circ\) \(\tfrac{9}{12} \cdot 2\pi\) \(-\tfrac{3}{12} \cdot 2\pi\) 11 Uhr \(120^\circ\) \(\tfrac{4}{12} \cdot 2\pi\) \(-\tfrac{8}{12} \cdot 2\pi\) 4 Uhr \(330^\circ\) \(\tfrac{11}{12}\cdot 2\pi\) \(-\tfrac{1}{12} \cdot 2\pi\) 5 Uhr \(300^\circ\) \(\tfrac{10}{12}\cdot 2\pi\) \(-\tfrac{2}{12} \cdot 2\pi\)Lösung
e) Freie Wahl
Wahl von Bezeichnung, Nullpunkt und Zählrichtung
Winkel werden zur Beschreibung der Winkelposition des Zeigers verwendet. Hierbei wählt man die Bezeichnung des Winkels, den Nullpunkt und die Zählrichtung:
Füllen Sie folgende Tabelle aus.
Zeiger-Winkelposition |
\(0^\circ \le \psi < 360^\circ\) |
\(0 \le \psi < 2 \pi\) |
|---|---|---|
7 Uhr |
\(30 ^\circ\) |
\(\tfrac{1}{12} \cdot 2\pi\) |
9 Uhr |
\(90 ^\circ\) |
\(\tfrac{3}{12} \cdot 2\pi\) |
6 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
11 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
4 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
5 Uhr |
\(\ldots\) |
\(\ldots\) |
Zeiger-Winkelposition \(0^\circ \le \psi < 360^\circ\) \(0 \le \psi < 2 \pi\) 7 Uhr \(30 ^\circ\) \(\tfrac{1}{12} \cdot 2\pi\) 9 Uhr \(90 ^\circ\) \(\tfrac{3}{12} \cdot 2\pi\) 6 Uhr \(0^\circ\) \(\tfrac{0}{12} \cdot 2\pi\) 11 Uhr \(150^\circ\) \(\tfrac{5}{12} \cdot 2\pi\) 4 Uhr \(300^\circ\) \(\tfrac{10}{12}\cdot 2\pi\) 5 Uhr \(330^\circ\) \(\tfrac{11}{12}\cdot 2\pi\)Lösung